โรคหัวใจเป็นหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของผู้สูงอายุไทย และผู้ป่วยจำนวนมากต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิดหลังออกจากโรงพยาบาล การมีแม่บ้านหรือผู้ดูแลที่มีความรู้เฉพาะทางเรื่องโรคหัวใจจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย
ทำความรู้จักโรคหัวใจที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ
ผู้ดูแลควรเข้าใจพื้นฐานของโรคที่ดูแลอยู่เพื่อให้สังเกตอาการได้อย่างถูกต้อง
ประเภทโรคหัวใจที่พบบ่อย
- โรคหัวใจขาดเลือด (Coronary Artery Disease) — หลอดเลือดหัวใจตีบ
- โรคหัวใจล้มเหลว (Heart Failure) — หัวใจสูบฉีดเลือดได้น้อยลง
- โรคลิ้นหัวใจ (Valvular Heart Disease) — ลิ้นหัวใจทำงานผิดปกติ
- ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Arrhythmia) — หัวใจเต้นเร็ว ช้า หรือไม่สม่ำเสมอ
สัญญาณอันตรายที่ผู้ดูแลต้องรู้และต้องโทรแจ้งแพทย์ทันที
นี่คือความรู้ที่สำคัญที่สุดที่ผู้ดูแลผู้ป่วยโรคหัวใจทุกคนต้องจำขึ้นใจ
โทร 1669 ทันทีเมื่อพบอาการเหล่านี้
- เจ็บแน่นหน้าอก หรือรู้สึกกดทับที่หน้าอกนานกว่า 15 นาที
- เจ็บร้าวไปที่แขน คอ ขากรรไกร หรือหลัง
- หายใจไม่ออกหรือหอบเหนื่อยรุนแรงอย่างกะทันหัน
- เป็นลมหมดสติหรือหน้ามืด
- ริมฝีปากหรือปลายนิ้วมีสีเขียวคล้ำ
- เหงื่อออกมากผิดปกติร่วมกับเจ็บหน้าอก
อาการที่ต้องแจ้งแพทย์ในวันนั้น
- บวมที่ขาหรือเท้ามากกว่าปกติ
- น้ำหนักเพิ่มขึ้นมากกว่า 1-2 กิโลกรัมในสัปดาห์เดียว
- เหนื่อยง่ายผิดปกติ แม้ทำกิจกรรมเบาๆ
- ไอแห้งๆ บ่อยครั้ง โดยเฉพาะตอนนอนราบ
การดูแลเรื่องอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคหัวใจ
อาหารเป็นปัจจัยสำคัญมากในการควบคุมโรคหัวใจ ผู้ดูแลต้องรู้ว่าอาหารชนิดใดควรจำกัดและควรเพิ่ม
อาหารที่ต้องจำกัดอย่างเข้มงวด
- เกลือและโซเดียม — ต้องจำกัดไม่เกิน 1,500-2,000 มก./วัน หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป
- ไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ — งดเนื้อสัตว์ติดมัน ครีม เนย มาการีน
- คอเลสเตอรอลสูง — จำกัดไข่แดง เครื่องในสัตว์
- น้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตขัดสี — ลดข้าวขัดขาว ขนมหวาน น้ำอัดลม
- แอลกอฮอล์ — งดโดยสมบูรณ์หรือตามคำแนะนำแพทย์
อาหารที่ดีต่อหัวใจ
- ผักและผลไม้สีสดใส — ให้ใยอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุ
- ปลาทะเล — โดยเฉพาะปลาที่มี Omega-3 เช่น ปลาแซลมอน ปลาทู
- ธัญพืชไม่ขัดสี — ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต
- ถั่วและเมล็ดพืช — ให้โปรตีนและไขมันดี
- น้ำมันมะกอกหรือน้ำมันรำข้าว — แทนน้ำมันสัตว์
เทคนิคการเตรียมอาหารที่ผู้ดูแลต้องรู้
- ปรุงอาหารด้วยวิธีต้ม นึ่ง ย่าง แทนการทอด
- ลองใช้เครื่องเทศและสมุนไพรแทนเกลือเพื่อเพิ่มรสชาติ
- ชิมอาหารก่อนเสิร์ฟเสมอ และแจ้งผู้ป่วยว่าลดเกลือแล้ว
- ไม่วางภาชนะเกลือบนโต๊ะอาหาร
กิจกรรมและการออกกำลังกายที่เหมาะสม
กิจกรรมที่ทำได้และควรส่งเสริม
- เดินช้าๆ ในบ้านหรือรอบบ้านระยะสั้น
- ยืดเส้นยืดสายเบาๆ ตามคำแนะนำของนักกายภาพ
- นั่งรับแสงแดดอ่อนๆ ในช่วงเช้า
- ทำกิจกรรมอดิเรกที่ไม่ต้องออกแรงมาก
กิจกรรมที่ต้องระวังหรือห้ามทำ
- ยกของหนักหรือออกแรงมากโดยไม่ได้รับอนุญาตจากแพทย์
- ขึ้น-ลงบันไดเร็วๆ หรือรีบร้อน
- ออกกำลังกายในสภาพอากาศร้อนจัดหรือเย็นจัด
- ทำกิจกรรมที่ทำให้เครียดหรือตื่นเต้นรุนแรง
การติดตามและบันทึกอาการ
ผู้ดูแลควรช่วยติดตามและบันทึกสิ่งเหล่านี้ทุกวันเพื่อรายงานให้แพทย์ทราบ
- วัดความดันโลหิตและจดบันทึก วันละ 1-2 ครั้ง ตามที่แพทย์กำหนด
- ชั่งน้ำหนักทุกเช้าหลังตื่นนอนและหลังเข้าห้องน้ำ
- สังเกตและบันทึกอาการผิดปกติที่พบ
- ดูแลให้ทานยาตรงเวลาทุกวัน ไม่หยุดยาเองเด็ดขาด
- บันทึกปริมาณน้ำที่ดื่มในแต่ละวัน
การจัดสภาพแวดล้อมในบ้านให้ปลอดภัย
- ติดราวจับในห้องน้ำและบริเวณที่เสี่ยงลื่น
- วางพรมกันลื่นในจุดที่จำเป็น
- จัดวางของใช้ที่จำเป็นให้หยิบถึงได้ง่าย ไม่ต้องยืดตัวหรือก้มมาก
- ดูแลให้บ้านอากาศถ่ายเทดี ไม่ร้อนหรือหนาวเกินไป
- เตรียมรายชื่อและเบอร์โทรแพทย์ประจำตัวไว้ในที่เห็นได้ชัด
สรุป
การดูแลผู้ป่วยโรคหัวใจที่บ้านต้องอาศัยความรู้ ความอดทน และความใส่ใจในทุกรายละเอียด ผู้ดูแลที่ดีจะต้องรู้จักสังเกตอาการ ดูแลเรื่องอาหาร กิจกรรม และสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม เมดอินเตอร์มีบุคลากรที่ผ่านการฝึกอบรมด้านการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยโรคเรื้อรัง พร้อมให้บริการด้วยความเอาใจใส่และมืออาชีพ
ช่องทางติดต่อเมดอินเตอร์
ต้องการบริการแม่บ้านและคนดูแลผู้สูงอายุมืออาชีพ ติดต่อ ddmaid.com ได้เลย!
- เว็บไซต์: www.ddmaid.com
- โทรศัพท์: 063-104-5657
- Line: @masaki2013
เมดอินเตอร์ — บริการดูแลครอบครัวและผู้สูงอายุที่ใส่ใจทุกรายละเอียด
